d-i-manual_installation-howto - en to nl translation catalogue (43 entries)

note: Tag: title
en: Installation Howto
nl: Installatie-howto

note: Tag: para
en: This document describes how to install &debian-gnu; &releasename; for the &arch-title; (<quote>&architecture;</quote>) with the new &d-i;. It is a quick walkthrough of the installation process which should contain all the information you will need for most installs. When more information can be useful, we will link to more detailed explanations in other parts of this document.
nl: Dit document beschrijft hoe u &debian-gnu; &releasename; voor de &arch-title; (<quote>&architecture;</quote>) installeert met de nieuwe &d-i;. Het is een snelle presentatie van het installatieproces die alle noodzakelijke informatie zou moeten bevatten die men voor de meeste installaties nodig heeft. Als meer informatie nuttig kan zijn, zullen we doorverwijzen naar meer gedetailleerde informatie uit andere delen van dit document.

note: Tag: title
en: Preliminaries
nl: Voorbereidselen

note: Tag: para
en: If you encounter bugs during your install, please refer to <xref linkend="submit-bug"/> for instructions on how to report them. If you have questions which cannot be answered by this document, please direct them to the debian-boot mailing list (&email-debian-boot-list;) or ask on IRC (#debian-boot on the OFTC network).
nl: Indien u tijdens uw installatie met bugs af te rekenen krijgt, raadpleeg dan <xref linkend="submit-bug"/> voor instructies over hoe u ze kunt rapporteren. Indien u vragen heeft die niet door dit document beantwoord worden, stel ze dan aan de mailing-lijst debian-boot (in het Engels) (&email-debian-boot-list;) of stel uw vraag op IRC (in het Engels) (#debian-boot op het OFTC-netwerk).

note: Tag: title
en: Booting the installer
nl: Het installatiesysteem opstarten

note: Tag: para
en: <phrase condition="unofficial-build"> For some quick links to installation images, check out the <ulink url="&url-d-i;"> &d-i; home page</ulink>. </phrase> The debian-cd team provides builds of installation images using &d-i; on the <ulink url="&url-debian-cd;">Debian CD/DVD page</ulink>. For more information on where to get installation images, see <xref linkend="official-cdrom"/>.
nl: <phrase condition="unofficial-build"> Kijk op de <ulink url="&url-d-i;"> homepage van &d-i;</ulink> voor enkele snelle links naar installatie-images. </phrase> Het Debian CD-team stelt installatie-images met &d-i; ter beschikking op de <ulink url="&url-debian-cd;">Debian CD/DVD-webpagina</ulink>. Meer informatie over waar u installtie-images kunt verkrijgen, vindt u op <xref linkend="official-cdrom"/>.

note: Tag: para
en: Some installation methods require other images than those for optical media. <phrase condition="unofficial-build"> The <ulink url="&url-d-i;">&d-i; home page</ulink> has links to other images. </phrase> <xref linkend="where-files"/> explains how to find images on &debian; mirrors.
nl: Sommige installatiemethodes hebben andere images nodig dan deze voor optische medida. <phrase condition="unofficial-build"> De <ulink url="&url-d-i;">homepage van &d-i;</ulink> bevat links naar andere images. </phrase> <xref linkend="where-files"/> legt uit waar u op de &debian; spiegelservers images kunt vinden.

note: Tag: para
en: The subsections below will give the details about which images you should get for each possible means of installation.
nl: In de volgende onderdelen geven we meer informatie over welke images u nodig heeft voor alle mogelijke installatiemethodes.

note: Tag: title
en: Optical disc
nl: Optische schijf

note: Tag: para
en: The netinst CD image is a popular image which can be used to install &releasename; with the &d-i;. This installation method is intended to boot from the image and install additional packages over a network; hence the name <quote>netinst</quote>. The image has the software components needed to run the installer and the base packages to provide a minimal &releasename; system. If you'd rather, you can get a DVD image which will not need the network to install. You only need the first image of such set.
nl: Het <quote>netinst</quote> CD-image is een populair image dat gebruikt kan worden voor het installeren van &releasename; met de &d-i;. Met deze installatiemethode is het de bedoeling om vanaf dat image op te starten en dan bijkomende pakketten over het netwerk te installeren. Vandaar de naam <quote>netinst</quote>. Het image bevat de softwarecomponenten die nodig zijn om het installatieprogramma uit te voeren en de basispakketten te installeren om zo een minimaal &releasename;-systeem te bekomen. Indien u dat verkiest kunt u ook een volledig DVD-image ophalen, waarbij u het netwerk niet nodig heeft voor de installatie. U heeft enkel het eerste image van een dergelijke reeks nodig.

note: Tag: para
en: Download whichever type you prefer and burn it to an optical disc. <phrase arch="any-x86">To boot the disc, you may need to change your BIOS/UEFI configuration, as explained in <xref linkend="bios-setup"/>.</phrase> <phrase arch="powerpc"> To boot a PowerMac from CD, press the <keycap>c</keycap> key while booting. See <xref linkend="boot-cd"/> for other ways to boot from CD. </phrase>
nl: Download het type dat u verkiest en brandt het op een optische schijf. <phrase arch="any-x86">Om vanaf de schijf op te starten moet u mogelijk uw BIOS/UEFI-configuratie aanpassen, zoals uitgelegd wordt in <xref linkend="bios-setup"/>.</phrase> <phrase arch="powerpc"> Om een PowerMac van cd op te starten, moet u tijdens het opstarten de <keycap>c</keycap>-toets indrukken. Zie <xref linkend="boot-cd"/> voor andere manieren om op te starten vanaf een cd. </phrase>

note: Tag: title
en: USB memory stick
nl: USB-geheugenstick

note: Tag: para
en: It's also possible to install from removable USB storage devices. For example a USB keychain can make a handy &debian; install medium that you can take with you anywhere.
nl: U kunt de installatie ook uitvoeren met een verwijderbaar USB-opslagapparaat. Een USB-stick kan een handig &debian; installatiemedium zijn dat u overal met u mee kunt nemen.

note: Tag: para
en: The easiest way to prepare your USB memory stick is to download any Debian CD or DVD image that will fit on it, and write the image directly to the memory stick. Of course this will destroy anything already on the stick. This works because Debian CD/DVD images are <quote>isohybrid</quote> images that can boot both from optical and USB drives.
nl: De makkelijkste manier om uw USB-geheugenstick klaar te maken, is een Debian CD- of DVD-image dat er op past downloaden en het image rechtstreeks op de geheugenstick schrijven. Uiteraard zal dit alles wat reeds op de geheugenstick stond, vernietigen. Dit werkt op die manier omdat de Debian CD/DVD-images zogenaamde <quote>isohybrid</quote> images zijn, waarmee u zowel vanaf een optisch station als vanaf een USB-station kunt opstarten.

note: Tag: para
en: The easiest way to prepare your USB memory stick is to download <filename>hd-media/boot.img.gz</filename>, and use gunzip to extract the 1 GB image from that file. Write this image directly to your memory stick, which must be at least 1 GB in size. Of course this will destroy anything already on the memory stick. Then mount the memory stick, which will now have a FAT filesystem on it. Next, download a &debian; netinst CD image, and copy that file to the memory stick; any filename is ok as long as it ends in <literal>.iso</literal>.
nl: De makkelijkste manier om uw USB-geheugenstick klaar te maken is het bestand <filename>hd-media/boot.img.gz</filename> te downloaden en het 1 GB grote image uit dat bestand te extraheren met gunzip. Schrijf dit image rechtstreeks naar uw geheugenstick, die dus minimaal 1 GB groot moet zijn. Uiteraard zal daardoor alles wat reeds o de geheugenstick stond, vernietigd worden. Koppel daarna de geheugenstick aan. Er staat nu een FAT-bestandssysteem op. Download daarna een &debian; netinst CD-image en kopieer dat bestand naar de geheugenstick. De naam van het bestand is van geen belang zolang hij maar eindigt op <literal>.iso</literal>.

note: Tag: para
en: There are other, more flexible ways to set up a memory stick to use the debian-installer, and it's possible to get it to work with smaller memory sticks. For details, see <ulink url="https://wiki.debian.org/DebianInstaller/CreateUSBMedia">our wiki</ulink>.
nl: Er bestaan ook meer flexibele manieren om een geheugenstick in te richten om het debian installatiesysteem te gebruiken, en het is mogelijk om het systeem te laten functioneren met een kleinere geheugenstick. Meer informatie vindt u op <ulink url="https://wiki.debian.org/DebianInstaller/CreateUSBMedia">onze wiki</ulink>.

note: Tag: para
en: While booting from USB storage is quite common on UEFI systems, this is somewhat different in the older BIOS world. Some BIOSes can boot USB storage directly, and some cannot. You may need to configure your BIOS/UEFI to enable <quote>USB legacy support</quote> or <quote>Legacy support</quote>. The boot device selection menu should show <quote>removable drive</quote> or <quote>USB-HDD</quote> to get it to boot from the USB device. For helpful hints and details, see <xref linkend="usb-boot-x86"/>.
nl: Komt opstarten vanaf een USB-opslagmedium vrij algemeen voor op UEFI-systemen, dan is dat enigszins anders voor de oudere BIOS-wereld. Sommige BIOS'en kunnen rechtstreeks opstarten van een USB-opslagmedium, andere zijn daar niet toe in staat. Mogelijk moet u uw BIOS/UEFI configureren om <quote>USB legacy support</quote> (ondersteuning voor oudere USB) of <quote>Legacy support</quote> (ondersteuning voor oudere functionaliteit) te activeren. In het keuzemenu voor het opstartapparaat zou u <quote>removable drive</quote> (verwijderbare schijf) of <quote>USB-HDD</quote> moeten vinden om te kunnen opstarten vanaf het USB-apparaat. Raadpleeg voor nuttige tips en meer informatie <xref linkend="usb-boot-x86"/>.

note: Tag: title
en: Booting from network
nl: Opstarten van het netwerk

note: Tag: para
en: It's also possible to boot &d-i; completely from the net. The various methods to netboot depend on your architecture and netboot setup. The files in <filename>netboot/</filename> can be used to netboot &d-i;.
nl: Het is ook mogelijk om &d-i; volledig over het netwerk op te starten. De verschillende methodes om over het netwerk op te starten houden verband met de architectuur en met hoe opstarten over het netwerk opgezet werd. De bestanden in <filename>netboot/</filename> kunnen gebruikt worden om &d-i; over het netwerk op te starten.

note: Tag: para
en: The easiest thing to set up is probably PXE netbooting. Untar the file <filename>netboot/pxeboot.tar.gz</filename> into <filename>/srv/tftp</filename> or wherever is appropriate for your tftp server. Set up your DHCP server to pass filename <filename>pxelinux.0</filename> to clients, and with luck everything will just work. For detailed instructions, see <xref linkend="install-tftp"/>.
nl: Het makkelijkst op te zetten is wellicht over het netwerk opstarten met PXE. Pak het bestand <filename>netboot/pxeboot.tar.gz</filename> uit in <filename>/srv/tftp</filename> of op een andere passende plaats voor uw tftp-server. Stel uw DHCP-server in om bestandsnaam <filename>pxelinux.0</filename> door te geven aan cliënten en met wat geluk werkt alles gewoon. Kijk voor gedetailleerde instructies op <xref linkend="install-tftp"/>.

note: Tag: title
en: Booting from hard disk
nl: Opstarten vanaf harde schijf

note: Tag: para
en: It's possible to boot the installer using no removable media, but just an existing hard disk, which can have a different OS on it. Download <filename>hd-media/initrd.gz</filename>, <filename>hd-media/vmlinuz</filename>, and a &debian; DVD image to the top-level directory of the hard disk. Make sure that the image has a filename ending in <literal>.iso</literal>. Now it's just a matter of booting linux with the initrd. <phrase arch="x86"> <xref linkend="boot-initrd"/> explains one way to do it. </phrase>
nl: Het is mogelijk om het installatiesysteem op te starten zonder verwisselbare media, maar met enkel een bestaande harde schijf, waarop een andere besturingssysteem kan staan. Download <filename>hd-media/initrd.gz</filename>, <filename>hd-media/vmlinuz</filename> en een &debian; DVD-image naar de basismap van de harde schijf. Zorg ervoor dat de naam van het image eindigt op <literal>.iso</literal>. Nu komt het er nog enkel op aan om linux op te starten met het initrd-bestand. <phrase arch="x86"> <xref linkend="boot-initrd"/> legt een manier uit waarop u dit kunt doen. </phrase>

note: Tag: title
en: Installation
nl: De installatie

note: Tag: para
en: Once the installer starts, you will be greeted with an initial screen. Press &enterkey; to boot, or read the instructions for other boot methods and parameters (see <xref linkend="boot-parms"/>).
nl: Nadat het installatiesysteem opgestart is, zult u begroet worden door een openingsscherm. Druk op &enterkey; om op te starten of lees de instructies voor andere opstartmethodes en parameters (zie <xref linkend="boot-parms"/>).

note: Tag: para
en: After a while you will be asked to select your language. Use the arrow keys to pick a language and press &enterkey; to continue. Next you'll be asked to select your country, with the choices including countries where your language is spoken. If it's not on the short list, a list of all the countries in the world is available.
nl: Na een poosje zal u gevraagd worden uw taal te selecteren. Gebruik de pijltjestoetsen om een taal te kiezen en druk op &enterkey; om voort te gaan. Daarna zal u gevraagd worden uw land te selecteren uit een lijst van mogelijke landen waarin uw taal gesproken wordt. Indien uw land niet in die verkorte lijst voorkomt, kunt u een lijst krijgen van alle landen ter wereld.

note: Tag: para
en: You may be asked to confirm your keyboard layout. Choose the default unless you know better.
nl: U zult mogelijk de indeling van uw toetsenbord moeten bevestigen. Kies voor de voorgestelde optie tenzij u een betere mogelijkheid kent.

note: Tag: para
en: Now sit back while debian-installer detects some of your hardware, and loads the rest of the installation image.
nl: Nu kunt u rustig achteroverleunen terwijl het installatiesysteem van Debian nagaat welke hardware u heeft en de rest van het installatie-image ophaalt.

note: Tag: para
en: Next the installer will try to detect your network hardware and set up networking by DHCP. If you are not on a network or do not have DHCP, you will be given the opportunity to configure the network manually.
nl: Daarna zal het installatiesysteem uw netwerkhardware trachten te herkennen en het netwerk instellen met behulp van DHCP. Indien u zich niet in een netwerk bevindt of geen DHCP heeft, zult u de kans krijgen om het netwerk handmatig te configureren.

note: Tag: para
en: Setting up the network is followed by the creation of user accounts. By default you are asked to provide a password for the <quote>root</quote> (administrator) account and information necessary to create one regular user account. If you do not specify a password for the <quote>root</quote> user, this account will be disabled but the <command>sudo</command> package will be installed later to enable administrative tasks to be carried out on the new system. By default, the first user created on the system will be allowed to use the <command>sudo</command> command to become root.
nl: Na het instellen van het netwerk volgt het aanmaken van gebruikersaccounts. Standaard wordt u gevraagd om een wachtwoord in te geven voor het account van <quote>root</quote> (de systeembeheerder). Er wordt ook naar de informatie gevraagd die nodig is om een account aan te maken voor een gewone gebruiker. Indien u geen wachtwoord opgeeft voor gebruiker <quote>root</quote>, zal dat account gedeactiveerd worden en zal later het <command>sudo</command>-pakket geïnstalleerd worden om het mogelijk te maken om beheerstaken uit te voeren op het nieuwe systeem. Standaard zal de eerste gebruiker die aangemaakt wordt op het systeem de toelating hebben om het commando <command>sudo</command> te gebruiken om gebruiker root te worden.

note: Tag: para
en: The next step is setting up your clock and time zone. The installer will try to contact a time server on the Internet to ensure the clock is set correctly. The time zone is based on the country selected earlier and the installer will only ask to select one if a country has multiple zones.
nl: De volgende stap is het instellen van de klok en de tijdzone. Het installatiesysteem zal proberen contact te maken met een tijdserver op het internet om er voor te zorgen dat de klok juist ingesteld wordt. De tijdzone wordt gebaseerd op het land dat u eerder selecteerde en enkel wanneer het land meerdere tijdzones heeft, zal het installatiesysteem u vragen er een te selecteren.

note: Tag: para
en: Now it is time to partition your disks. First you will be given the opportunity to automatically partition either an entire drive, or available free space on a drive (see <xref linkend="partman-auto"/>). This is recommended for new users or anyone in a hurry. If you do not want to autopartition, choose <guimenuitem>Manual</guimenuitem> from the menu.
nl: Nu is de tijd aangebroken om uw schijven in te delen. Eerst zult u de mogelijkheid krijgen om automatisch een volledige harde schijf of alle vrije ruimte op een schijf in te delen (zie <xref linkend="partman-auto"/>). Dit wordt aanbevolen voor nieuwe gebruikers en voor wie gehaast is. Indien u de automatische schijfindeling niet wenst, kiest u in het menu voor <guimenuitem>Handmatig</guimenuitem>.

note: Tag: para
en: If you have an existing Windows partition that you want to preserve, be very careful with automatic partitioning. If you choose manual partitioning, you can use the installer to resize existing FAT or NTFS partitions to create room for the &debian; install: simply select the partition and specify its new size.
nl: Indien u een bestaande Windows-partitie heeft die u wenst te behouden, wees dan erg voorzichtig met automatische schijfindeling. Indien u handmatige schijfindeling kiest, kunt u het installatiesysteem gebruiken om de grootte van bestaande FAT- of NTFS-partities aan te passen om ruimte te maken voor de &debian; installatie: selecteer gewoon die partitie en geef er een nieuwe grootte voor op.

note: Tag: para
en: On the next screen you will see your partition table, how the partitions will be formatted, and where they will be mounted. Select a partition to modify or delete it. If you did automatic partitioning, you should just be able to choose <guimenuitem>Finish partitioning and write changes to disk</guimenuitem> from the menu to use what it set up. Remember to assign at least one partition for swap space and to mount a partition on <filename>/</filename>. For more detailed information on how to use the partitioner, please refer to <xref linkend="di-partition"/>; the appendix <xref linkend="partitioning"/> has more general information about partitioning.
nl: Op het volgende scherm krijgt u de partitietabel te zien, hoe die partities geformatteerd zullen worden en waar ze zullen aangekoppeld worden. Selecteer een partitie als u die wilt wijzigen of verwijderen. Indien u voor automatische schijfindeling koos, zult u in het menu enkel kunnen kiezen voor <guimenuitem>De schijfindeling afronden en de wijzigingen wegschrijven naar schijf</guimenuitem> om op die manier toe te passen wat het systeem instelde. Denk eraan om minstens een partitie voor te behouden voor wisselgeheugen (swap space) en een partitie aan te koppelen op <filename>/</filename>. Voor meer gedetailleerde informatie over het gebruik van het schijfindelingssysteem, kunt u terecht in <xref linkend="di-partition"/>. De appendix <xref linkend="partitioning"/> bevat meer algemene informatie over het indelen van schijven.

note: Tag: para
en: Now &d-i; formats your partitions and starts to install the base system, which can take a while. That is followed by installing a kernel.
nl: Nu formatteert &d-i; uw partities en begint met de installatie van het basissysteem. Dit kan enige tijd in beslag nemen. Hierop volgt de installatie van de kernel.

note: Tag: para
en: The base system that was installed earlier is a working, but very minimal installation. To make the system more functional the next step allows you to install additional packages by selecting tasks. Before packages can be installed <classname>apt</classname> needs to be configured as that defines from where the packages will be retrieved. The <quote>Standard system utilities</quote> task will be selected by default and should normally be installed. Select the <quote>Desktop environment</quote> task if you would like to have a graphical desktop after the installation. See <xref linkend="pkgsel"/> for additional information about this step.
nl: Het eerder geïnstalleerde basissysteem resulteert in een werkende, maar erg minimale installatie. Om een meer functioneel systeem te bekomen, kunt in de volgende stap extra pakketten installeren via het selecteren van taken. Vooraleer er pakketten geïnstalleerd kunnen worden, moet <classname>apt</classname> geconfigureerd worden, omdat dit definieert waar de pakketten zulle opgehaald worden. De taak <quote>Standaard systeemhulpprogramma's</quote> (Standard system utilities) wordt standaard geselecteerd en moet normaal gesproken geïnstalleerd worden. Selecteer de taak <quote>Desktopomgeving</quote> (Desktop environment) als u na de installatie over een grafische werkomgeving wilt beschikken. Raadpleeg <xref linkend="pkgsel"/> voor bijkomende informatie over deze stap.

note: Tag: para
en: The last step is to install a boot loader. If the installer detects other operating systems on your computer, it will add them to the boot menu and let you know. <phrase arch="any-x86">By default GRUB will be installed to the UEFI partition/boot record of the primary drive, which is generally a good choice. You'll be given the opportunity to override that choice and install it elsewhere. </phrase>
nl: De laatste stap bestaat uit het installeren van een bootloader. Indien het installatiesysteem andere besturingssystemen aantreft op uw computer, zal het die toevoegen aan het opstartmenu en u hierover informeren. <phrase arch="any-x86">Standaard wordt GRUB op de UEFI-partitie/boot record van de eerste harde schijf geïnstalleerd en meestal is dat de juiste keuze. U zult de kans krijgen om deze keuze aan te passen en de bootloader op een andere plaats te installeren. </phrase>

note: Tag: para
en: &d-i; will now tell you that the installation has finished. Remove the cdrom or other boot media and hit &enterkey; to reboot your machine. It should boot up into the newly installed system and allow you to log in. This is explained in <xref linkend="boot-new"/>.
nl: &d-i; zal u nu laten weten dat de installatie afgerond is. Verwijder de CD of een ander opstartmedium en druk op &enterkey; om uw computer opnieuw op te starten. Deze zou nu moeten opstarten in het pas geïnstalleerde systeem en u de mogelijkheid bieden in te loggen. Dit wordt toegelicht in <xref linkend="boot-new"/>.

note: Tag: para
en: If you need more information on the install process, see <xref linkend="d-i-intro"/>.
nl: Als u meer informatie nodig heeft over het informatieproces, raadpleeg dan <xref linkend="d-i-intro"/>.

note: Tag: title
en: Send us an installation report
nl: Stuur ons een installatieverslag

note: Tag: para
en: If you successfully managed an installation with &d-i;, please take time to provide us with a report. The simplest way to do so is to install the reportbug package (<command>apt install reportbug</command>), configure <classname>reportbug</classname> as explained in <xref linkend="mail-outgoing"/>, and run <command>reportbug installation-reports</command>.
nl: Indien u met succes een installatie uitvoerde met &d-i;, neem dan even de tijd om ons een verslag te bezorgen. De eenvoudigste manier om dit te doen is het pakket reportbug te installeren (<command>apt install reportbug</command>), <classname>reportbug</classname> te configureren zoals uitgelegd wordt in <xref linkend="mail-outgoing"/> en het commando <command>reportbug installation-reports</command> te geven.

note: Tag: para
en: If you did not complete the install, you probably found a bug in debian-installer. To improve the installer it is necessary that we know about them, so please take the time to report them. You can use an installation report to report problems; if the install completely fails, see <xref linkend="problem-report"/>.
nl: Indien u de installatie niet kon afronden, bent u waarschijnlijk gestoten op een bug in het installatiesysteem van Debian. Om het installatiesysteem te kunnen verbeteren is het belangrijk dat we er kennis van krijgen. Neem daarom de tijd om ze te rapporteren. U kunt een installatieverslag gebruiken om problemen te rapporteren. Als de installatie volledig mislukt, raadpleeg dan <xref linkend="problem-report"/>.

note: Tag: title
en: And finally&hellip;
nl: En tenslotte&hellip;

note: Tag: para
en: We hope that your &debian; installation is pleasant and that you find &debian; useful. You might want to read <xref linkend="post-install"/>.
nl: hopen we dat uw &debian; installatie leuk is en dat u &debian; nuttig vindt. Mogelijk bent u geïnteresseerd in <xref linkend="post-install"/>.
